Oferty PracyDziałanie 6.2 POKLStatystykaWzory dokumentówLinki Kontakt
 
   
17.05.2009 13:50

Informacje ogólne


POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ


W dniu 1 maja 2004 roku Polska stała się krajem członkowskim Unii Europejskiej. Wejście do krajów 15-stki nakłada na nasz kraj różne obowiązki, jak na przykład dostosowanie prawa krajowego do prawa członkowskiego, ale daje także wiele możliwości rozwoju, uzyskania wsparcia finansowego zmierzającego do wyrównania różnic strukturalnych i gospodarczych.

Zwiększenie zatrudnienia i wzrost udziału osób aktywnych zawodowo jest jednym z głównych celów Unii Europejskiej. W czerwcu 1997 roku podpisany został Traktat Amsterdamski, który wprowadził do Traktatu Rzymskiego nowy rozdział, dotyczący zatrudnienia. Są to podstawy prawne Europejskiej Strategii Zatrudnienia (European Employment Strategy). Zawarto tam postanowienie, że kraje członkowskie określając i realizując politykę zatrudnienia zmierzać będą do realizacji wspólnych celów określonych w Strategii Zatrudnienia. Rada Unii Europejskiej zobowiązana jest, aby co roku dokonać oceny sytuacji na rynku pracy (na podstawie Wspólnego Raportu o Zatrudnieniu) i określić wytyczne w sprawie zatrudnienia (Employment Guidelines). Na podstawie tych wytycznych każdy kraj członkowski jest zobowiązany opracować Narodowy Plan Działań na Rzecz Zatrudnienia (National Action Plan for Employment - NAP). Dokument ten prezentuje osiągnięcia danego kraju w dziedzinie zatrudnienia dokonane w minionym roku oraz planowane działania na rok przyszły. Co roku każdy kraj winien złożyć raport z realizacji polityki zatrudnienia, co jest podstawą przygotowania przez Komisję Europejską kolejnego Wspólnego Raportu o Zatrudnieniu. Rada UE uzyskała uprawnienia do kierowania do krajów członkowskich zaleceń dotyczących realizowanej przez nie polityki zatrudnienia.

Podstawowym instrumentem w dążeniu do osiągnięcia spójności w ramach UE – wyrażanej najczęściej stopniem zróżnicowania w poziomie PKB per capita, bezrobocia oraz szeroko pojmowanej jakości życia - jest europejska polityka regionalna i polityka spójności wraz z istniejącymi w ich ramach funduszami. Zasadniczą funkcją tej polityki jest funkcja redystrybucyjna – przemieszczanie dochodów z państw (regionów) silniejszych gospodarczo do słabszych. Interwencja finansowa dokonywana na rzecz określonych regionów ma charakter dotacji szczególnego przeznaczenia (celowej). Jej celem wiodącym jest zwiększenie produktywności i konkurencyjności słabszych regionów, a głównymi narzędziami tej polityki są Fundusze Strukturalne.


FUNDUSZE STRUKTURALNE
Fundusze Strukturalne są instrumentami Polityki Strukturalnej Unii Europejskiej. Ich zadaniem jest wspieranie restrukturyzacji i modernizacji gospodarek krajów UE. W ten sposób wpływa się na zwiększenie spójności ekonomicznej i społecznej Unii. Fundusze kierowane są do tych sektorów gospodarki i regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego w UE. Polityka Strukturalna i Fundusze mają pomóc władzom centralnym i regionalnym słabiej rozwiniętych regionów w rozwiązaniu ich najważniejszych problemów gospodarczych. Cele i zadania funduszy strukturalnych, ich przepisy finansowe i organizacja, a także wskazanie granic geograficznych dla których udziela się wsparcia, określone zostały w rozporządzeniu Rady nr 2052/88 z 24 czerwca 1988 r. o zadaniach i skuteczności funduszy strukturalnych i o wzajemnej koordynacji ich interwencji.


Rozporządzenie Rady nr 1260/1999 z 21 czerwca 1999 r. na nowo formułuje zasady funkcjonowania wszystkich funduszy strukturalnych, do których należą:
- Europejski Fundusz Społeczny
- Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej
- Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
- Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa
oraz
- Fundusz Spójności, stanowiący instrument polityki strukturalnej.



Inicjatywy Wspólnotowe
Oprócz funduszy strukturalnych istnieją także Inicjatywy Wspólnotowe to programy pomocy bezzwrotnej organizowane przez Unię Europejską dla określonych środowisk i grup społecznych. Podobnie jak Fundusze Strukturalne Inicjatywy Wspólnotowe funkcjonują tylko w krajach członkowskich. Obecnie działają cztery inicjatywy:
- INTERREG III zajmuje się wzmacnianiem współpracy transgranicznej, międzyregionalnej i międzynarodowej,
- EQUAL pomaga w zwalczaniu wszelkich przejawów dyskryminacji i nierówności na rynku pracy oraz działa w kierunku integracji społecznej i zawodowej imigrantów
- URBAN działa w ramach projektów mających na celu rozwój infrastruktury miast europejskich powyżej 100 000 mieszkańców


- LEADER + wspomaga wdrażanie nowoczesnych strategii rozwoju terenów wiejskich.

Pomocy z tych instrumentów UE mogą towarzyszyć kredyty Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Więcej szczegółowych informacji na temat funduszy strukturalnych Unii Europejskiej można znaleźć na poniższych stronach:
http://www.efs.gov.pl
http://www.europa.eu.int



Europejski Fundusz Społeczny

Co to jest Europejski Fundusz Społeczny?
Europejski Fundusz Społeczny (EFS) jest głównym instrumentem wspierającym działania podejmowane w ramach Europejskiej Strategii Zatrudnienia oraz rocznych wytycznych w sprawie zatrudnienia.


Europejski Fundusz Społeczny powołany został w celu wspierania wspólnotowej polityki społecznej. Finansuje on działania państw członkowskich na dwóch płaszczyznach:  przeciwdziałania bezrobociu oraz rozwoju zasobów ludzkich. Kształt i zasady funkcjonowania EFS służą celom ponadnarodowym, co do których zgadzają się wszystkie państwa członkowskie.


Każde działanie finansowane z EFS opiera się na czterech filarach polityki zatrudnienia:
1.   Zwiększenie zdolności do zatrudnienia – to działania na rzecz zwiększenia szans wszystkich obywateli do znalezienia oraz utrzymania pracy.
2.   Rozwój przedsiębiorczości – to działania na rzecz powstania i rozwoju nowych firm.
3. Ułatwianie warunków prowadzenia przedsiębiorstw – to znoszenie barier działania i funkcjonowania firm, tak aby sprzyjać tworzeniu nowych miejsc pracy.
4.  Wyrównywanie szans – to działania zmierzające do zapewnienia równego dostępu wszystkich obywateli do rynku pracy, przede wszystkim zapewniające równość kobiet i mężczyzn.


Obszary wsparcia EFS
Rada Europejska wyznacza Europejskiemu Funduszowi Społecznemu najważniejsze zadania tzw. obszary wsparcia. Szczegółowo określają one cele Funduszu oraz te działania, które mogą otrzymać wsparcie ze strony Funduszu.


Jest pięć obszarów wsparcia:

1. Aktywną politykę rynku pracy mającą na celu przeciwdziałanie i zapobieganie bezrobociu, przeciwdziałanie zjawisku długotrwałego bezrobocia zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet, ułatwianie ponownej integracji długotrwale bezrobotnych z rynkiem pracy, a także wspieranie integracji zawodowej ludzi młodych oraz osób powracających na rynek pracy po okresie nieobecności na nim.

2. Przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego mające na celu ograniczenie zjawiska marginalizacji społecznej i przygotowanie osób narażonych na wykluczenie społeczne do wejścia na rynek pracy, utrzymania zatrudnienia lub powrotu do czynnego życia zawodowego. Skierowane jest ono do osób, które ze względu na trudną sytuację życiową nie potrafią samodzielnie odnaleźć się na rynku pracy, nie potrafią rozwiązać osobistych, społecznych i zawodowych problemów korzystając długotrwale w sposób bierny ze świadczeń pomocy społecznej.

3. Kształcenie ustawiczne mające na celu ułatwienie i polepszenie dostępu do rynku pracy oraz integrację z rynkiem pracy, podwyższenie i utrzymanie potencjału zatrudnieniowego osób oraz promowanie mobilności zawodowej, poprzez zwiększanie dostępu do szkoleń zawodowych, edukacji oraz doradztwa.

4. Doskonalenie kadr gospodarki (promocja potencjału adaptacyjnego) oraz rozwój przedsiębiorczości poprzez promocję wykwalifikowanej, przeszkolonej i zdolnej do adaptacji do zmiennych warunków rynku pracy kadry pracowniczej, popieranie innowacyjności i potencjału adaptacyjnego w zakresie organizacji pracy, rozwijanie przedsiębiorczości oraz warunków sprzyjających tworzeniu miejsc pracy i podwyższaniu kwalifikacji, rozwój potencjału ludzkiego w sferze badań, nauki i technologii.

5. Zwiększanie dostępu i uczestnictwa kobiet na rynku pracy, włącznie z możliwością rozwijania kariery zawodowej, zwiększeniem dostępu kobiet do nowych miejsc pracy, pomocą w uruchamianiu działalności gospodarczej, a także działania zakładające zmniejszenie dysproporcji których podstawą jest dyskryminacja ze względu na płeć zarówno w ramach pionowych, jak i poziomych struktur rynku pracy.


Kwestie horyzontalne
Ponadto, w ramach EFS wspierane są kwestie horyzontalne (wspólne dla całego obszaru Unii i jej poszczególnych członków) dotyczące: rozwoju lokalnego, równości szans, rozwoju społeczeństwa informacyjnego oraz zrównoważonego rozwoju.

Podejmowane działania z zakresu rozwoju lokalnego mają przyczynić się, między innymi, do wzmocnienia więzi wewnętrznej wspólnot lokalnych, poprawy jakości życia społeczności oraz zwiększenia zaangażowania mieszkańców i władz lokalnych w rozwój społeczno-gospodarczy regionu poprzez realizację działań opartych na zasadzie partnerstwa.

Kwestia równości szans stanowi istotny element wszystkich realizowanych działań. Odnosi się ona w szczególności do promowania równych szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy, do wyrównywania szans edukacyjnych i szans na rynku pracy osób narażonych na wykluczenie społeczne, osób zamieszkałych na terenach wiejskich i zaniedbanych oraz osób niepełnosprawnych.

Rozwój społeczeństwa informacyjnego oznacza działania skierowane na podwyższenie poziomu technologicznego poprzez podnoszenie umiejętności korzystania z nowoczesnych technik informacyjno-komunikacyjnych, aktualizowanie wiedzy o nowoczesnych formach zarządzania i organizacji pracy oraz podwyższanie poziomu wykształcenia społeczeństwa.

Zrównoważony rozwój oznacza rozwój społeczno-gospodarczy z poszanowaniem środowiskanaturalnego


Programy współfinansowane z EFS
Projekty współfinansowane z EFS mogą być realizowane w ramach jednego z dwóch programów operacyjnych - Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL) i Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). SPO RZL jest programem „monofunduszowym” (program jest współfinansowany tylko z jednego funduszustrukturalnego - EFS). Natomiast ZPORR jest programem „dwufunduszowym”. Z EFS mogą być współfinansowane projekty, które odpowiadają celom drugiego priorytetu ZPORR.


Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL)
Aby państwa członkowskie Unii Europejskiej mogły korzystać ze środków Funduszy Strukturalnych konieczne jest stworzenie szeregu dokumentów. Pierwszy z nich to Narodowy Plan Rozwoju. Jego wdrażaniu służą programy operacyjne. Jednym z takich programów jest Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich.

Głównym celem SPO RZL jest:
“budowa otwartego, opartego na wiedzy społeczeństwa poprzez zapewnienie warunków do rozwoju zasobów ludzkich w drodze kształcenia, szkolenia i pracy”.

Celem szczegółowym programu jest rozwijanie konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości. Harmonijny rozwój gospodarki ma zapewnić wzrost zatrudnienia i osiągnięcie spójności społecznej, ekonomicznej i przestrzennej z Unią Europejską na poziomie regionalnym i krajowym.

Cele SPO RZL są realizowane poprzez trzy priorytety:

Priorytet 1: Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej.
Celem tego priorytetu jest wzmocnienie potencjału instytucjonalnej obsługi klientów służb zatrudnienia, pomocy społecznej i innych instytucji działających na rzecz rynku pracy. Ma on też służyć działaniom na rzecz ogółu poszukujących pracy i bezrobotnych oraz osób z grup szczególnego ryzyka. Celem priorytetu jest także jest wyrównywanie szans kobiet w dostępie do rynku pracy i zatrudnienia.


Najważniejszych jest sześć następujących działań:

Działanie 1: Rozwój i poprawa metod działania instytucji rynku pracy
Zmierza do rozwoju obsługi rynku pracy, wzbogacenia metod i rozwiązań jakimi posługują się urzędy pracy i inne instytucje pomagające osobom bezrobotnym i poszukującym pracy, w tym organizacjom pozarządowym, biurom pośrednictwa pracy, instytucjom szkoleniowym.


Działanie 2: Perspektywy dla młodzieży
Wspiera młodzież oraz absolwentów szkół poprzez:
- ułatwianie zatrudnienia w małych i średnich przedsiębiorstwach,
- realizację specjalnych programów dla młodzieży,
- ułatwienie i zachęcanie do samozatrudnienia,
- wspieranie wolontariatu oraz upowszechnianie informacji o rynku pracy.


Działanie 3: Zwalczanie długotrwałego bezrobocia
Polega głównie na:
- zmniejszaniu liczby osób bezrobotnych pozostających bez pracy dłużej niż 12 miesięcy,
- ograniczaniu przyczyn bezrobocia i podnoszenia kwalifikacji zawodowych osób zagrożonych bezrobociem.


Wsparcie udzielane osobom bezrobotnym pozostającym bez pracy do 24 miesięcy oraz osobom zagrożonym utratą pracy koncentruje się na realizacji zindywidualizowanych programów szkoleniowych, wspieraniu samozatrudnienia oraz pomocy w zakładaniu działalności gospodarczej, a także prowadzeniu działań doradczych i szkoleniowych.


Działanie 4: Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych
Polega na wspieraniu osób niepełnosprawnych na rynku pracy, np. poprzez współpracę z pracodawcami w zakresie zatrudnienia tych osób oraz:
- organizowanie szkoleń dla osób niepełnosprawnych,
- kampanie informacyjne dla pracodawców w zakresie zatrudniania osób niepełnosprawnych,
- promocje nowych form organizacji pracy (telepraca).


Działanie 5: Wspieranie integracji zawodowej i społecznej grup szczególnego ryzyka
Działaniem objęte zostaną osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, które nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych, znaleźć zatrudnienia i usamodzielnić się, np. po wyjściu z więzienia czy po opuszczeniu oddziału odwykowego. Działania te zmierzają do znoszenia barier społecznych i zawodowych, które ograniczają grupom szczególnego ryzyka dostęp do rynku pracy i możliwości rozwoju.


Działanie 6: Integracja i reintegracja zawodowa kobiet

Koncentruje się na wspieraniu kobiet na rynku pracy poprzez zwiększanie na zatrudnienie oraz tworzenie warunków sprzyjających godzeniu ról zawodowych i rodzinnych głównie poprzez:
- doradztwo zawodowe dla kobiet,
- doskonalenie umiejętności i kwalifikacji kobiet na kursach szkoleniowych,
- organizowanie miejsc opieki dla dzieci i osób zależnych.


Priorytet 2: Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy
System edukacyjny powinien pozwalać osobom w każdym wieku na zdobycie umiejętności, które pozwolą im znaleźć się na rynku pracy. Dlatego celem priorytetu jest rozszerzanie dostępu do edukacji i podnoszenie jej poziomu. Istotne jest też włączanie w proces edukacji nowoczesnych technologii. Kolejne cele priorytetu to podnoszenie kwalifikacji pracowników, promocja edukacji w zakresie przedsiębiorczości i promocja elastycznych form pracy. Priorytet ten ma wreszcie na celu poprawę jakości pracy administracji.


Najważniejsze są trzy działania:
Działanie 1: Dostosowanie oferty edukacyjnej szkół i placówek kształcenia do potrzeb rynkupracy

Polega na wyrównywaniu szans edukacyjnych uczniów w celu lepszego dostępu do rynku pracy, rozwoju poradnictwa i doradztwa zawodowego, podniesieniu jakości kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli szkolnych i nauczycieli akademickich.


Działanie 2: Wzmocnienie systemu edukacji osób dorosłych
Celem jest podniesienie jakości usług edukacyjnych oraz ułatwienie dostępu osobom dorosłym do zróżnicowanej oferty edukacyjnej oraz do usług kształcenia na odległość. Ważne jest ułatwienie wejścia na rynek edukacyjny nowym instytucjom kształcenia.

Działanie 3: Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki i przedsiębiorczości
Wspiera rozwój kadr w przedsiębiorstwach, wzmacnia współpracę pomiędzy światem nauki a gospodarką, promuje nowe formy organizacji pracy, promuje przedsiębiorczość.

Priorytet 3: Pomoc techniczna
Celem priorytetu jest wsparcie instytucji zaangażowanych we wdrażanie SPO RZL, tak aby mogły efektywnie i zgodnie z politykami wspólnotowymi dysponować środkami unijnymi.

Za realizację SPO RZL odpowiedzialny jest Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym w Ministerstwie Gospodarki i Pracy.

SPO RZL jest programem “monofunduszowym” (wszystkie działania SPO RZL są współfinansowane  z Europejskiego Funduszu Społecznego).

Informacje o artykule

Zredagował(a): Mariusz Kokłowski
Data powstania: 17.05.2009 13:50
Data ostatniej modyfikacji:
Liczba wyświetleń: 9523
Drukuj Stworz PDF